Đời Ôn – Đời bậc chân tu

Một bậc chân tu, bậc tài đức vẹn toàn, bậc có ảnh hưởng rất lớn cho nền Phật giáo Việt Nam giai đoạn nửa sau thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21 vừa ra đi trong niềm tôn kính của tứ chúng Phật tử Việt Nam. Cuộc đời Ôn sẽ không thể nào dùng lời để diễn tả cho hết ý nghĩa bởi nó vượt qua ngôn ngữ trần gian hạn hẹp. Ý thức như vậy, người học trò vô danh chỉ xin kính cẩn ghi lại những dòng cảm niệm về cuộc đời của Ôn – đời của một bậc chân tu. Ở đây, con xin được dùng từ ‘Ôn’ mộc mạc và thân thương để gọi cho Người.

Bạch Ôn! Năm xưa đức Thế Tôn từ bỏ ngai vàng để tìm đường giải thoát và sau khi giác ngộ Thế Tôn đã dấn thân không mệt mỏi để độ sanh cho đến hơi thở cuối cùng. Mặc dù Phật tạo dựng nên một sự nghiệp đồ sộ có thể nói bậc nhất trên hành tinh này nhưng khi ra đi thì rất an nhiên tự tại và sắp xếp một thứ rất chu toàn. Khoảng 26 thế kỷ sau, một ngôi sao sáng của nền Phật giáo Việt Nam xuất hiện và cuộc đời của Ôn đã theo đúng con đường Thế Tôn đã dạy.

Đời Ôn là cuộc đời của học tập – hành trì – dấn thân phụng sự. Trong khi ngoài xã hội bao nhiêu người còn chạy đua theo danh lợi vật chất thì Ôn dành cả quãng thời gian dài cho nghiên cứu, giáo dục, dịch thuật và Phật sự được giao. Thầm lặng làm việc không mệt mỏi suốt nhiều năm ròng, Ôn đã cống hiến cho ngôi nhà Phật giáo Việt Nam một kho tàng kinh điển tiếng Việt chưa từng có trước đó và nhiều tác phẩm giá trị khác. Ôn cũng đã tào tạo nhiều lớp học trò mà trong số họ có rất nhiều vị thành danh và có đóng góp nhiều cho xã hội. Dẫu vậy, Ôn nào có ý kể công hay mong đền đáp.

Có lẽ không ngoa khi nói rằng Ôn là một trong số rất ít ngôi sao sáng có đóng góp nhiều cho nền giáo dục Phật giáo Việt Nam trong giai đoạn hiện đại. Ngày nay, sự thành danh của người xuất gia thường được đánh giá thiên kiến qua việc sở hữu chùa to Phật lớn, chức vụ quan trọng. Có rất nhiều người đạt được điều đó nhưng số người vượt qua nó là rất hiếm. Ôn là một trong số rất ít người có tất cả nhưng vượt qua tất cả. Chùa to, chức cao, đệ tử nhiều nhưng nó đâu làm Ôn vướng bận. Sự tu tập và phụng sự chúng sanh suốt cuộc đời của Ôn là minh chứng thuyết phục cho nhận định ấy.

Từ tấm gương sáng của đời Ôn, con suy ngẫm và rút ra nhiều bài học bổ ích. Con thầm ước gì người xuất gia ngày nay cũng chân tu như Ôn thì Phật giáo Việt Nam sẽ được diễm phúc dường nào! Sự thị phi, tranh giành trong chốn thiền môn sẽ nhường lại cho tình thương pháp lữ trên căn bản lục hòa. Nụ cười hạnh phúc sẽ hiện khắp chốn già lam như nụ cười từng hiển hiện trên gương mặt của Ôn ngày nào. Đời Ôn đến đi tự tại. Đến là mang lại niềm vui, đi là để lại niềm kính nhớ!